Bữa Cơm Tối Dạy Con Toán Nhiều Hơn Ba Mẹ Nghĩ

Con vừa xong lớp học thêm toán. Ba mẹ hỏi: "Hôm nay học gì?" Con nhún vai: "Dạ… làm bài tập." Hết. Nhưng lúc ăn cơm, con tự nhiên nói: "Mẹ ơi, nếu chia đều mấy miếng sườn này cho bốn người thì mỗi người được ba miếng, còn dư một. Ai được miếng dư?" Không ai bảo con làm toán cả. Con tự tính, vì con tò mò, vì miếng sườn dư đó là chuyện quan trọng với con.

Tại sao bài toán trên bàn ăn khác bài toán trong vở

Bài toán trong vở là nghĩa vụ, còn bài toán trên bàn ăn là tò mò. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng sự khác biệt đó thay đổi hoàn toàn cách não con ghi nhớ. Khi con ngồi trong lớp học thêm, não con biết đây là "phải làm" — không sai, nhưng não cũng không ghi nhớ sâu. Giống như ba mẹ đọc email công việc lúc tối khuya vậy: đọc xong thì hiểu, nhưng sáng hôm sau hỏi lại thì chẳng nhớ chi tiết gì.

Khi con chia sườn trên bàn ăn thì khác hẳn. Có người thật ngồi quanh, có thức ăn thật trước mặt, có cảm xúc thật — ai được miếng dư là chuyện lớn lắm trong mắt con! Khi toán gắn với bối cảnh có ý nghĩa như vậy, trẻ nhớ lâu hơn và hiểu sâu hơn nhiều so với khi ngồi làm bài tập rời rạc trên giấy. Không phải lớp học thêm vô ích, nhưng nếu toán chỉ tồn tại trong lớp học thì con sẽ nghĩ toán là thứ chỉ thuộc về lớp học. Ra khỏi lớp là con tắt, giống như tắt đèn khi rời phòng vậy.

Những khoảnh khắc toán học ba mẹ bỏ lỡ mỗi ngày

Toán không chỉ là phép tính trên giấy. Toán là suy luận, ước lượng, so sánh, phân chia — và những thứ đó xảy ra quanh con suốt ngày, chỉ là ba mẹ ít khi nhận ra.

Lần tới đi chợ, thử đưa con 50 nghìn rồi nói: "Con mua giúp mẹ bó rau 15 nghìn với miếng đậu 20 nghìn, xem còn bao nhiêu nhé." Con sẽ phải cộng, trừ, và tự ra quyết định ngay giữa chợ, không cần vở cũng chẳng cần bút. Hay lúc nấu ăn, hỏi con: "Công thức cần 3 quả trứng cho 4 người, mà nhà mình 6 người, vậy cần mấy quả?" Đó là phép nhân và tỉ lệ gói gọn trong một câu hỏi mà con thật sự muốn trả lời, vì đơn giản là con muốn ăn.

Ngay cả chuyện chia kẹo cũng là toán. "Có 7 viên kẹo cho 3 anh em, chia sao cho công bằng?" Bài toán này không có đáp án sẵn trong sách giáo khoa, nhưng nó dạy con về phép chia có dư, về công bằng, và cả về cách thương lượng với nhau. Hoặc thử nhờ con đo xem tủ lạnh cao bằng mấy gang tay con, rồi so với gang tay ba — tại sao kết quả khác nhau? Con đang học về đơn vị đo mà chẳng hề biết, vì với con đó chỉ là một trò chơi vui vui thôi.

*Photo: *Unsplash

Một thay đổi nhỏ, không tốn tiền

Ba mẹ không cần mua thêm sách bài tập hay đăng ký thêm lớp nào. Chỉ cần thay đổi một câu hỏi thôi. Thay vì hỏi "Hôm nay được mấy điểm toán?" thì thử hỏi "Hôm nay con có tính gì vui không?" Thay vì ngồi kiểm tra bài, rủ con vào bếp giúp chia 12 cái bánh ra 4 đĩa. Thay vì lo con học chưa đủ, để ý xem con có đang tự đếm, tự so sánh, tự hỏi "bao nhiêu" trong những việc bình thường mỗi ngày không — nếu có thì con đang học toán rồi đó, con chỉ không gọi nó là toán thôi.

Tối nay, trước khi con ngồi vào bàn học, thử để con vào bếp trước. Nhờ con đếm bao nhiêu chén cơm cần xới, ước lượng bao nhiêu nước cần đổ, chia đều món ăn ra từng đĩa cho cả nhà. Không cần nói đó là "học toán," không cần giải thích gì cả, chỉ cần để con làm. Biết đâu bài toán con nhớ lâu nhất năm nay không nằm trong quyển vở nào, mà nằm ngay trên bàn ăn nhà mình.